A Father's Job is never Done

De eerste reacties op mijn boek "Hypermama" komen binnen en opvallend is hoe veel moeders vinden dat de vaders nu maar eens in actie moeten komen. Waarom staat er geen hyperpapa naast de hypermama? Helemaal mee eens natuurlijk; de hamvraag is alleen: hoe kunnen vaders meer betrokken raken bij huishouden en kinderen? Al jaren roept men braaf dat vaders meer zorg- en opvoedtaken op zich moeten nemen, maar als puntje bij paaltje komt, verandert er maar weinig.

Een begin zou in ieder geval kunnen worden gemaakt in de politiek. Op vaderdag riep Obama bijvoorbeeld alle vaders op om hun opvoedtaak serieus te gaan nemen. speech Obama Met name African-American vaders moesten volgens hem nu eindelijk eens met hun kinderen aan de slag. Zijn aanval op deze "fathers AWOL" (away without leaving) werd in sommige African-American kringen niet bepaald gewaardeerd, maar grote groepen waren het roerend met hem eens. De afwezigheid van vaders, in letterlijke of figuurlijke zin, is een van de grootste problemen van de Verenigde Staten. Daarbij moeten vaders volgens Obama beginnen om kritisch naar zichzelf te kijken, waarbij ze zouden kunnen worden ondersteund door bepaalde overheidsmaatregelen. In New York is onlangs bijvoorbeeld het NYC Dads program gestart, dat oa bestaat uit opvoedcursussen voor vaders en een uitgebreide reclamecampagne met adviezen voor vaders. NYC Dads De posters hangen nu door de hele stad. "Be a role model". "Kiss and hug" of "Listen". Vrijwel alle vadermodellen op de posters zijn zwart. Het is begrijpelijk, omdat in de African-American gemeenschap de afwezigheid van vaders wel heel erg urgent is, maar het maakt het voor blanke vaders ook makkelijk om zich niet aangesproken te voelen. Terwijl deze adviezen ook aan hen welbesteed zijn. Al die rijke Manhattan papa's zouden ook wel eens wat meer tijd met hun kinderen mogen doorbrengen. Toch lijkt de praktijk zoveel weerbarstiger.

In mijn boek ga ik in op de druk waaronder vaders dikwijls staan: de druk om maatschappelijk te presteren, de druk om een zo hoog mogelijk consumptieniveau voor het gezin te garanderen, de druk om een échte vent te zijn die financieel voor zijn gezin zorgt. Want naast de moederideologie is er net zo goed een vaderideologie. Een ideologie die vaders voorschrijft dat, hoewel je misschien heel hip met je baby in een draagzak door het Vondelpark mag struinen, je tegelijkertijd wél moet zorgen voor dat mooie huis met aparte slaapkamers voor de kinderen, voor die auto voor de deur en voor de jaarlijkse zomervakantie en soms ook nog wintersport.

Vaders én moeders zijn in veel gevallen niet bereid om écht een stapje terug te doen om vaders meer thuis te kunnen laten zijn. Want als een enkele hyperpapa écht moeite doet, kan hij vast wel vier dagen werken. Punt is alleen dat hij in veel werkkringen dan minder serieus wordt genomen, minder kansen op promotie heeft, hij zich daardoor wellicht een mindere kerel voelt, en dat moeders daardoor uiteindelijk vaak ook niet blijven aandringen. Bovendien willen ze allebei wél nog elk jaar op vakantie.

Daar komt bij dat moeders het vaak maar wat moeilijk vinden om echt taken over te dragen. Als papa met de kinderen naar de dierentuin gaat, blijft mama checken of de kinderjassen wel warm genoeg zijn, of hij de juiste billendoekjes in de luiertas heeft gestopt of dat genoeg poedermelk is ingepakt. Hij krijgt niet eens de kans om fouten te maken (en daar van te leren), want zij houdt de controle. Dat begint vaak in de babyjaren en wordt daarna een leidraad voor later. Belangrijk dus voor vaders en moeders om daar vanaf het begin op te letten en bewust een poging te doen om niet in een automatische rolverdeling te vervallen.

Ten slotte lijken mij die adviezen op de posters een goed begin. Obama riep dat sommige vaders dachten dat hun rol na de conceptie was uitgespeeld, maar eerder zou het net zo moeten zijn als de moederbaan. Zoals één van de posters zegt: "A father's job is never done".

Hypermama

Ik beloof dat dit de laatste keer is... Nog éénmaal val ik jullie lastig met de promotie van mijn boek Hypermama, de valkuilen van het moderne moederschap. Vanaf vandaag ligt het in Nederland in de boekwinkel, dus iedereen kan het kopen.
Voor de lezers in New York verwijs ik naar de online boekhandels waaronder Dizzie en Bruna. Ook wijs ik hen op de bijeenkomst op 18 november bij de Nederlandse club in New York waarover informatie volgt per mail en waar bezoekers hoogst waarschijnlijk kunnen intekenen om het boek te ontvangen.

Het lukt mij niet om de stukken in NRC, Groene, Volkskrant en Parool hier te linken, maar wel kan ik verwijzen naar het interview op radio 1 van gisteren voor het programma Villa VPRO.

Tot zover, volgende week weer een "gewoon" stukje van mij op deze site!

Early Intervention

Een tijdje geleden nam ik mijn dochtertje T (anderhalf) mee naar de kinderarts voor een algemene check-up (vergelijkbaar met een bezoek aan het consultatiebureau in Nederland) Ze werd gewogen, gemeten en ze kreeg een paar prikjes in haar mollige dijbeentjes. Daarna volgde een aantal vragen. At ze goed? Sliep ze goed? Praatte ze goed?
“Nou ja, praten”, zei ik, “Ze zegt papa, en mama”
“Hmmm, what about animal sounds?”, vroeg de dokter met een diepe frons op haar voorhoofd. Ik had meteen door dat er iets niet helemaal in de haak was. Ze wees een aantal dieren aan in een boek en vroeg “The cow goes….? The chicken goes…?” T kraaide telkens als ze er één aanwees” "Baby!” riep ze enthousiast. Ik was vergeten de dokter te vertellen dat baby het derde woord is dat ze kent. Ze stelde nog een paar vragen en telkens reageerde T met gebaren en kreetjes. Maar géén dierengeluiden. En nog erger: geen woordjes…
“Okay, I will refer her to a speech therapist”, zei de dokter kalm en ze maakte een aantekening in T’s dossier. Ik schrok. Spraaktherapie? Was dat nou echt nodig?
“Is there someting wrong with her?” vroeg ik bezorgd. Ze heeft op heel jonge leeftijd al een ernstige operatie gehad en daardoor maak ik me nog steeds sneller zorgen bij haar.
“Nee hoor, ik denk dat er helemaal niets met haar aan de hand is”, stelde ze me gerust. “Dit komt héél vaak voor: ze is het tweede kind, volwassenen praten vaak minder tegen een tweede. Bovendien wordt ze tweetalig opgevoed. Genoeg redenen dat ze iets achterloopt.” Maar waarom dan die spraaktherapie? Ik snapte er niets van.

Ze vertelde me geduldig over het early intervention programma in New York. Alle kinderen onder de drie jaar met wat voor vorm van een ontwikkelingsachterstand dan ook, krijgen gratis begeleiding door specialisten, op kosten van de overheid. “Het kost niets!”, riep ze blij.
Op zich natuurlijk een heel mooi programma dat kinderen in de eerste jaren kan helpen en dat gratis wordt aangeboden aan álle ouders. Zeker in een land waar kinderen op grote schaal medische zorg ontberen in verband met een volledig geprivatiseerd en niet functionerend systeem van ziektekostenverzekeringen. Genoeg ouders die hun kind niet naar een dokter kúnnen brengen in verband met de kosten. Maar waarom biedt mijn kinderarts dit aan, terwijl ze ervan overtuigd is dat er niets mis is met mijn dochter? Ik besloot het haar te vragen.

“Hey, you know, it is free, and you never know how it may help your daughter get into one of the better elite schools in the city… A speech therapist will practice with her a lot...” Ze knipoogde samenzweerderig naar me. Aha, daar kwam de aap uit de mouw. Ze dacht mij een gunst te doen met haar verwijzing naar de spraaktherapeut om T daarmee een concurrentievoordeeltje te geven op de scholenmarkt! Het blijkt wéér een ander onderdeel van de doorgedraaide competitie onder kinderen, die hier al zo vroeg begint. Toen ik later om me heen vroeg, bleek dit alles heel gebruikelijk te zijn. Er bleken zelfs ouders te zijn die er een moord voor doen om hun kind te laten scoren ergens “on the spectrum”. Dit spectrum heeft betrekking op de verschillende gradaties van autisme. Als jouw kind symptomen vertoont van de meest lichte vorm van autisme, krijgt het toch al de diagnose “on the spectrum” en dit levert een verwijzing op naar het gratis early intervention programma. Die extra aandacht van specialisten levert jouw kind misschien wel net die “competitive edge” op, zo denken ouders. (Geen wonder dat in de VS sprake is van een autisme epidemie, schoot meteen door me heen.) Een diagnose van een lichte vorm van autisme kan blijkbaar soms een voordeel zijn voor de ouders van een kind. Omdat ouders hier nu eenmaal niets liever willen dan ingrijpen in de ontwikkeling van hun kind om zo de kansen op maatschappelijk succes later te verhogen. Weer een manier om hun kind te "maken". En hoe eerder, hoe beter. De term alleen al: early intervention; ouders smullen ervan.

Ik liep de spreekkamer van de dokter uit met T en voelde me misselijk. Ik woon in een stad waar ouders elkaar beconcurreren met ontwikkelingsachterstanden van hun kinderen en de daarmee samenhangende aandacht van specialisten voor hun kinderen. Natuurlijk heb ik T nooit naar de spraaktherapie gebracht. En nog steeds kent ze geen dierengeluiden. Heel recalcitrant heb ik ons boekje met boerderijdieren zelfs achterop de plank laten liggen. Ik weiger om nu als een New Yorkse hypermama die dierengeluiden erin te rammen. We halen alles later wel in en dan beginnen we gewoon direct met Nietzche….

Pit Bul Feminisme

Susan Douglas is professor communicatie aan de Universiteit van Michigan en auteur van The Mommy Myth: The Idealization of Motherhood and How it Has Undermined Women(2004) Ook zij ergert zich aan de stoere praat van Sarah Palin en legt uit hoe het de belangen van moeders in de Verenigde Staten ondermijnt. Verder gaat ze in op de hypocrisie van de Republikeinse partij die nu plotseling warm pleitbezorgers lijken van werkende moeders en zwangere tienerdochters. Lees hier haar interessante column over Pit Bul Feminism.
pitbul feminism

HYPERMAMA

Half oktober ligt mijn boek in de boekhandel! Het heet HYPERMAMA, de valkuilen van het moderne moederschap en wordt uitgegeven door Meulenhoff. Voor meer informatie, klik op de link hieronder.
hypermama

Motherhood and Politics: Sarah Palin

De laatste keer schreef ik over het grote belang van supermom Michelle Obama, maar inmiddels hebben moeders in dit land er een nieuw rolmodel bij gekregen in de vorm van Sarah Palin. Of niet?

Beautyqueen met hippe bril
De verkiezingen zijn al lange tijd reuze spannend, zeker nu Mc Cain en Obama nek aan nek liggen, maar na de keuze van Mc Cain voor Sarah Palin als running mate wordt het nu echt smullen. Mc Cain is niet bepaald een opzwepende spreker met zijn grijze haar en zijn grijs gedraaide plaat van straight talk (die de laatste weken telkens neerkomt op een reactie op alles wat Obama zegt en doet, zonder zelf echt met een nieuw idee te komen), maar de voormalige beautyqueen Palin met haar hippe bril compenseert een hoop. (De verkoop van dergelijke brillen schijnt explosief te zijn gestegen.) We kunnen ons de afgelopen week in de gerenommeerde pers, maar ook in de tabloids onbeperkt tegoed doen aan roddels en waarheden over haar leven. En er is een hoop om over te praten…

“Happy clap” kerk
Ten eerste is daar natuurlijk het feit dat ze de droomkandidaat is van de Amerikaanse evangelicals, de diepreligieuze christenen in dit land. Zo is ze tegen abortus, óók als een meisje het slachtoffer is van verkrachting of incest. (Zelfs Bush vond dat in dit geval toch een uitzondering moest gelden, hoewel hij deze uitzondering niet in wetgeving vast wilde leggen.) Ze hoorde tot een aantal jaren geleden bij de kerk van de Pinkstergemeente, een soort “happy clap”-kerk waar men zich direct laat “aanraken door God” en “in tongen praat”, of terwijl: onder invloed van die aanraking met God allerlei wartaal uitslaat. Uiteraard is het voor de evangelicals een feest om de extreme ideeën over abortus uit de mond te horen van een succesvolle werkende moeder; overtuigender kan haast niet! Voor alle ongewenst zwangere tienermoeders met nauwelijks middelen om in het onderhoud van zichzelf, laat staan een baby, te voorzien, is het uiteraard een minder groot feest…

Hockeymom
Interessant is de manier waarop ze haar moederschap met politiek verbindt. In de New York Times stond hierover het volgende artikel fusing motherhood and politics Palin verklaart zelf dat ze een “hockey mom” is (een thuisblijfmoeder die haar kinderen in haar minivan van hot naar her rijdt) en ook Mc Cain schuift haar moederschap naar voren als een van haar belangrijke kwaliteiten. Als je haar verhaal hoort, lijkt ze echter niet zozeer op een hockey mom als wel op een ijzeren dame met een enorm doorzettingsvermogen. Zo heeft ze vijf kinderen, haar laatste kind Trig is geboren met het syndroom van Down. Een maand vóór haar bevalling vertelde ze pas aan haar collega’s én haar familie dat ze zwanger was, omdat ze niet wilde dat getwijfeld zou worden aan haar capaciteiten als gouverneur van Alaska. Inmiddels gebruikt ze Trig overigens juist om zich politiek te profileren als een pleitbezorgster voor gehandicapte kinderen. Vóór de bevalling echter hield ze haar buik verborgen onder modieuze lange sjaals en andere verhullende kleding. Terwijl haar vliezen al waren gebroken, vloog ze nog even naar een belangrijke bijeenkomst waar ze een toespraak hield. Vervolgens vloog ze naar het ziekenhuis in haar woonplaats in Alaska om te bevallen. Drie dagen na de bevalling zat ze weer achter haar bureau. Bij haar vorige kind was dit één dag na de bevalling. Zelf zegt ze hierover: “To any critics who say a woman can’t think and work and carry a baby at the same time, I’d just like to escort that Neanderthal back to the cave.” Krachtige taal. Vrouwen aan de top!!! De hoop van Mc Cain is natuurlijk dat Palin een belangrijk deel van de Democratische Hillary-stemmers zal aantrekken. En wellicht is een deel van die stemmers inderdaad wel zó blij dat er toch een vrouw verkiesbaar is dat ze om haar Republikeins zullen stemmen.

Kenaugedrag voorbeeld voor werkende moeders?
Maar andere democratische Hillary-stemmers zijn juist beledigd dat gedacht wordt dat zij zouden switchen van Hillary naar Sarah. Zij vragen zich of hoe ze dit allemaal klaarspeelt en wat voor voorbeeld ze eigenlijk stelt aan werkende moeders. En terecht. Het is opmerkelijk dat ze voortdurend heeft doorgewerkt en eigenlijk niemand “last” heeft gehad van haar zwangerschap. Het zal wel een soort buitenaards wezen zijn, denk ik dan. Maar is dit een goed voorbeeld voor moeders? Betekent dit dat andere vrouwen het dus ook zo moeten doen als ze het willen maken in de politiek? Ik hoop het niet. Hoewel ik geen politieke aspiraties heb, zou ik het erg vervelend vinden om me te realiseren dat dergelijk Kenaugedrag een noodzakelijke voorwaarde is voor een succesvolle combinatie van werk en moederschap. Dit lijkt echter in de Verenigde Staten wel het uitgangspunt. Als je ziet hoe gebrekkig vrouwen hier worden ondersteund vóór en na de bevalling (geen ouderschapsverlof, nauwelijks bevallingsverlof, geen terugkeergarantie in de oude baan na de bevalling, etc.), dan bevestigt Sarah Palin dat de huidige regelgeving uitstekend voldoet en wijzigingen niet nodig zijn. Hoewel een enorm aantal vrouwen in de Verenigde Staten een gevecht levert om werk en moederschap te combineren en een groot aantal, juist hoogopgeleide vrouwen, het opgeven na de geboorte van hun eerste of tweede kind en zich, zodra ze het zich kunnen veroorloven, terugtrekken in de wereld van de stay home moms.

Have it all…
De vreemde situatie doet zich nu voor dat de Republikeinen, in het algemeen toch eerder fans van de stay home mom dan van de werkende moeder, zich nu in alle bochten wringen om te laten zien dat het heel goed mogelijk is voor werkende moeders: to have it all. Vijf kinderen en een veeleisende baan. En nog diepreligieus ook! Het enige voordeel is dat wederom de positie van werkende moeders uitgebreid in de belangstelling staat in de Verenigde Staten, maar de campagne van Mc Cain wordt er uiteindelijk alleen maar nóg minder geloofwaardig van. De vraag is of dit uitmaakt. Feit is dat alle aandacht is verschoven van Obama en Michelle naar Sarah en haar pasgeboren zoontje Trig. En geef toe: ze ziet er wel bijzonder koket uit met haar brede lach en die kekke bril….

Michelle for President!

Barack Obama schijnt nu serieus geld te gaan uitgeven aan zijn presidentscampagne. Advertenties en commercials zijn hierbij cruciaal. In feite moet Obama een soort merk worden waar iedereen zich in kan herkennen: jong en oud, blank en zwart, man en vrouw. Belangrijk bij de opbouw van dit merk is ook het gezin van Obama en in het bijzonder natuurlijk zijn vrouw, Michelle.

Het begon allemaal niet al te best. Michelle Obama bestond het om voor het oog van duizenden camera’s te verkondigen dat zij nú pas kon zeggen dat ze trots was op haar land. Nu haar man zich verkiesbaar had gesteld dus. Niet bepaald een handige opmerking in een land waar elke politieke speech wordt afgesloten met: ”God bless America” en vrijwel iedere Amerikaan, liberaal of conservatief, regelmatig verwijst naar de VS als “Our great nation”. Zonder te lachen. Of de VS nu mensen martelt zonder eerlijk proces, of het nu landen binnenvalt met een leugenachtige reden, of het nu de grootste economische ongelijkheid heeft van de westerse wereld; je hoort als Amerikaan gewoon ALTIJD trots te zijn op je land. (Rita Verdonk zou ervan zwijmelen)

Het beschadigde imago van Michelle moet dus worden hersteld. Hoog tijd voor een charmeoffensief. Als onderdeel van dit offensief heeft de campagneleiding blijkbaar besloten om Michelle van nu af aan alleen nog maar af te schilderen als de ideale moeder. Een wijze beslissing, want waarschijnlijk zal een flink aantal kiezers zich (helaas) eerder laten leiden door Michelle’s kwaliteiten als perfecte moeder dan door de oorlog in Irak of de economische crisis waar het land zich in begeeft.

Zelfs in het tijdschrift Us Weekly, dat normaal elke week wordt gevuld met Brangelina en Brit, stond afgelopen week een uitgebreide special over Michelle. (“Why he loves her”). Us is een soort Amerikaanse Privé, die wordt gelezen door een enorm aantal Amerikaanse vrouwen van verschillende rangen en standen. (en zo nu en dan een Nederlandse vrouw in New York met een ernstige behoefte aan een roddelblad…) Ik ga er eens even goed voor zitten.

Eerst lees ik over haar leven voordat ze moeder werd. Michelle was als meisje slim en knap, ze ging naar de topuniversiteiten Princeton en Harvard, waar ze “one of the cute girls” was, gevolgd door een baan bij een topadvocatenkantoor in Chicago. Daar ontmoette ze de zomerstagiaire Barack, die ook aan Harvard studeerde, en ze raakte verliefd.
Uiteraard heeft ze haar topbaan inmiddels aan de wilgen gehangen. Het bijstaan van een partner bij de een presidentscampagne is al meer dan een fulltime baan. Ze helpt hem overal, treedt zelf ook regelmatig op en doet er alles aan om haar man verkozen te krijgen.

Toch zijn haar kinderen het meest belangrijk voor haar. Al vanaf dat vrienden haar kennen, wilde Michelle moeder worden. Haar droom werd niet direct bewaarheid, want ze had moeite om zwanger te raken. Maar inmiddels heeft ze dan toch twee dochters. Ze had misschien een topbaan als advocaat, maar ze is eigenlijk zό GEWOON, verzekert Us mij. Zo heeft ze bijvoorbeeld GEEN NANNY. Ze shopt bij Target (een soort HEMA) en koopt kleren voor haar kinderen niet bij fancy designer winkels, maar gewoon bij de GAP. Ze mist geen enkel optreden van haar dochters op school, of het nu toneel, sport of muziek is.
Ze heeft haar kinderen goed in de hand. Haar kinderen weten het goede van het kwade te onderscheiden en ze gehoorzamen haar, zelfs als zij er zelf niet bij is. (wat regelmatig het geval moet zijn. Hoe moet dit dan trouwens zonder nanny, vraag ik me af. Later lees ik dat oma op de kinderen past als Michelle op pad is) Als haar oudste dochter ijs krijgt aangeboden bij iemand anders thuis, zal ze het weigeren, omdat ze weet dat haar moeder het niet goed vindt. Hmmm, op dat punt ben ik geloof ik nog niet helemaal aangekomen. Als ik mijn zoontje J vertel dat hij geen lolly’s meer mag vandaag, dan zal hij bij de buren een uur later eerder verkondigen dat het een algemeen gebruik is bij ons thuis dat er aan de lopende band lolly’s wordt gegeten en dat het dus absoluut geen probleem is als hij er nog één krijgt. Maar ja, ik ben dan ook geen Michelle…

Het fijnste aan Michelle is dat we niet bang hoeven te zijn dat ze zich met de zaken van haar man zal bemoeien. “She’s not in the least bit interested in being a co-president”. Een hele opluchting, want niemand zit te wachten op een tweede Hillary, zo is de boodschap.
Michelle houdt zich eerder intensief bezig met het plannen van een trip naar een waterpark (een soort Six Flags in het zwembad) en hoe ze Barack zover kan krijgen om mee te gaan. “We all relate to her mom humor”, zegt haar vriendin volgens Us. Tja, hier spreekt inderdaad een eindeloos gevoel voor humor uit!

Toch moeten we niet denken dat Michelle een soort martelaar is van het moederschap. Het is vooral ook een hele LEUKE moeder. Zo speelt ze bijvoorbeeld graag sudoku en rijdt ze op haar fiets. Hier ben ik even verdwaald in de Amerikaanse vrouwenziel, geloof ik.
Ze is naar de opening van “Sex and the City” geweest en ze leest regelmatig Us Weekly. Ze heeft zo haar moedertrucjes, zoals “headbands for bad-hair days”. Soms is ze bovendien zelfs een echte stouterd. Als bijvoorbeeld op school alle moeders iets te eten moeten meebrengen voor een “potluck dinner”, dan claimt Michelle het dessert, zodat ze gewoon een taart in de winkel kan kopen! Ze is open over hoe moeilijk het is om familietaken met werktaken te combineren en Michelle heeft hierover zelfs wel eens geklaagd…
Maar inmiddels heeft ze haar gezin uitstekend op de rails en is ze de rots in de branding voor het hele gezin. Het artikel eindigt dan ook met de retorische vraag: “Could the woman dabbing ketchup off her daughters’chins be the next first lady? Together with Barack, perhaps she can.”

Het geloof van Amerikanen in Michelle, en dus in Barack, hangt blijkbaar voor een groot deel af van de vraag of ze een goede moeder is. Het Us artikel probeert Amerikanen hier hartstochtelijk van te overtuigen. Of dit zal lukken, zal misschien wel bepalen wie de nieuwe president wordt van de VS. Wat zal bepalen of er misschien daadwerkelijk hoop is voor minder armoede en economische ongelijkheid in de VS. En of de klimaatcrisis nu eindelijk eens serieus zal worden aangepakt (ik hoorde dat er deze zomer waarschijnlijk al geen ijs meer op de Noordpool ligt) En wat de rol van de VS in de wereld zal zijn. Een niet te onderschatten verantwoordelijkheid dus voor deze supermoeder. Ik zou bijna zeggen: “Michelle for President!”